Paradoks

Frpwiki sitesinden

Karanlıklar Dünyası oyunlarında insanlığın genel bilincinin temelinde yattığı ve bu bilince ters düşen büyüsel eylemler gerçekleştirildiğinde gerçekliğin uyandırdığı tepkiye verilen ad.

Konu başlıkları 1 Tanımı 1.1 Ortaya Çıkış Nedenleri 1.2 Örnekleri ve Ters Örnekleri 1.3 Oyun Mekaniği Açısından Gerekliliği 2 Düşünsel Kökenleri 2.1 Mantıksal İfadesi 2.2 Gerekçesi 3 Paradoksun Etkileri(Büyücü: Yükseliş sistemi için) 3.1 Backlash Hasarı 3.2 Quiet 3.3 Paradoks Diyarı/Ruhu 4 Paradoksun Etkileri(Büyücü: Uyanış sistemi için) 4.1 Karışıklık 4.2 Tırmarhane 4.3 Aykırılık 4.4 Damgalama 4.5 Görünme 5 Tarihi 5.1 Karanlık Çağlar 5.2 Rönesans 5.3 Günümüz 6 Önemli Notlar 6.1 Tremere'nin Saf Değiştirmesi 6.2 Taftani'nin Yokoluşu 6.3 Teknokratik Paradigmanın Etkisi 6.4 Örnek Oyun

[değiştir] Tanımı

Paradoksun net tanımı olmamasına karşın paradoks adı altında gözlemlenen etkiler hareket halindeki cismin yarattığı sürtünme kuvvetine benzetilebilir.Hernasıl sürtünme kuvveti ısı benzeri enerjilere dönüşerek uzay mekikleri gibi yüksek hızda hareket eden sistemlerde ufak hatalar sonucu sisteme zarar veren yangınlara sebep oluyorsa; paradoks da genel gerçeklikle, toplum genelinde kabul gören paradigmalarla çelişen etkiler ortaya çıktığında oluşan gerçeklik direncidir.

[değiştir] Ortaya Çıkış Nedenleri

Karanlılar Dünyası'nda Evren Wrym,Weaver ve Wyld adı verilen; sırasıyla tasarlama,yapma ve yıkma güçlerine sahip üç temel ruh tarafından kontrol edilir.(bknz:Kurtadam: Kıyamet kozmolojisi).Bu kuvvetlerin eserleri "uyuyanlar" denilen gündelik hayatlarının dışındaki varlık ve olaylardan habersiz kitlelerin,yani sıradan insanların inancı doğrultusunda son halini alır. Örneğin Rönesans öncesinde Avrupa halkları dünyanın düz olduğuna inandığından dönemin avrupalısı sürekli batıya yolculuk ettiğinde gerçekten de dünyanın sonununa ulaşacaktır.Karanlık Çağlar'ın sonuna doğru tüm dünya tarafından kabul edilen durağan paradigmalar oluşmaya başlamış gerçeklik sabitleşmiştir.Kozmolojinin terimleriyle Weawer gereğinden fazla "yapıcı" etki göstermeye başlamıştır. Büyücü: Yükseliş ve Mage the Sorcerers Crusade oyunlarının ana karakterleri olan Büyücüler gerçekliği iradeleri ile değiştirken milyarlarca uyuyanın zihinsel şartlanmasına tek başlarına meydan okuduklarından bu zorlama genel gerçeklik üzerinde bir tepki yaratır ve paradoks ortaya çıkar.

[değiştir] Örnekleri ve Ters Örnekleri

• Bir uyuyanın şahitliğinde açıkça yapılan büyü mutlak suretle Paradoks getirir.Tek bir uyuyan bile modern paradigmayı kabul etmiş milyarlarca uyuyanın ortak iradesinin temsilcisi sayılır.
• Herhangi bir araç kullanmadan yapılan büyü mutlak suretle Paradoks getirir.Büyücü inandığı semboller ve araçlar (kutsal ikonalar, hiper teknolojik araçlar, yöntemler vs.) olmaksızın büyü yaptığında kendi inancı ile de çelişmiş sayılır.
• Genel gerçeklikle sert şekilde çelişen büyüler mutlak suretle Paradoks getirir.Zamanı durdurma, kitlesel ışınlanma gibi aşırı büyüler gerçekliğin kesin direnciyle karşılaşır.
• Yukarıdaki şartlar aranmaksızın oyun mekaniğinde zar ile belirlenen olasılıklarla her türlü büyü paradoksa yol açabilir.

Her doğaüstü etki paradoks oluşturmaz.Vampirler,kurtadamlar,mumyalar ve bunun gibi büyücüler dışındaki doğaüstü varlıklar paradokstan muaftır.Bu varlıklar yaradılışlarından doğaüstü olduklarından gerçeklikle çelişmenin bedelini bir şekilde varolma biçimleriyle ödemişlerdir. Doğrudan iradeleri dışında, uzun süreli törenler ve bedeller kullanarak doğaüstü etkiler yaratan Hedge Wizard'lar Paradokstan muaftırlar.Bu karakterler büyünün bedelini uzun süreli çabaları sonucunda öderler ve gerçekliği milim milim, uzun vadade değiştirdiklerinden gerçeklik tepki göstermez.Uyanmış büyücüler arzuladıkları anda büyü etkilerini başlatabildiklerinden sözkonusu "yavaşlığa" erişemeden büyüyü tamamlarlar bu yüzden Hedge magic yapamazlar. Dünya dışındaki alemlerde genel gerçeklik sözkonusu alemlerin sakinleri tarafından belirlendiğinden dünya dışında paradoks oluşmaz.

[değiştir] Oyun Mekaniği Açısından Gerekliliği

Paradoks oyun mekaniği açısından büyücü karakterlerin hareketlerini sınırlayan temeldir.Bir diğer sınırlama büyü kabiliyetlerini kısıtlayarak oluşturulur.Bir büyücü dokuz küreyi doğru şekil ve seviyede kullanarak akla gelebilecek herşeyi yapabilir.Güçleri sınırlı olsa bile yeni yaratılmış bir karakter dahi kendini ışınlama, alev topları fırlatma,zamanın akışına müdahale etme gibi "Yüksek Fantezi" kurgularına yakışan eylemlerde bulunabilir. Paradoks'un varlığı oyuncuyu herhangi bir büyüyü yapmadan önce iki kere düşünmeye, yaptığı büyüyü gizlemek için çaba harcamaya iterek oyunun "yüksek fantezi" değil "gotik-punk" tarza bürünmesini sağlar.

[değiştir] Düşünsel Kökenleri

[değiştir] Mantıksal İfadesi

Gerçek hayatta paradoks "sonucu kendisinin zıttına giden önerme" olarak tanımlanır.Sembolik mantıkta

A /\ A' 

olarak gösterilen "çelişki" den farklı olarak paradoks tutarsızlık değil sonuçsuzluk getirir.Sembolik mantıkta

A-->A' 

olarak gösterilir."Ancak kendini tıraş edemeyeni traş ederim" diye betimlenen berber paradoksu bilinen paradokslar arasındadır.

[değiştir] Gerekçesi

Her türlü paradoks "kendini içerme" durumunda ortaya çıkar.Berber paradoksunda önerme kendi öznesini de içerdiğinden çıkmaz bir sonuca götürmektedir.Büyücü:Yükseliş oyununda paradoks'un gerekçesi "Gerçeklik tarafından yönlendirilmesi gereken insanın gerçekliği zihninde kavrayarak gerçekliği değiştirmesi" olarak verilir.Tüm dünya tek gerçekliğe hapsolduğunda gerçekliğin parçası olan insan gerçekliğin bütününü değiştirmeye çalışmış,paradoks ortaya çıkmıştır.

[değiştir] Paradoksun Etkileri(Büyücü: Yükseliş sistemi için)

Paradoks kendisini ortaya çıkaran iradeyi cezalandırmak üzere hareket eder.Paradoksun etkileri hiçbir doğaüstü yöntemle iyileştilemez ve çoğu zaman ortadan kalkana kadar büyü yapmamak gerekir.Paradoksun asıl niyeti büyücünün yaptığından pişman olmasını sağlamaktır.

[değiştir] Backlash Hasarı

Backlash hasarı paradoksun doğrudan fiziksel zarar oluşturmasıdır.Oyun mekaniğinde biriken paradoks miktarına göre kimi zaman ölüme kadar götürebilecek zarara yol açar.

[değiştir] Quiet

Paradoksun büyücüyü doğaüstü bir deliliğe sürüklemesidir.Quiet hasarından kurtulamayıp kendi gerçekliğinde yaşamaya başlamış ve böylece aklını yitirmiş büyücüler "Marauder" haline gelebilir.

[değiştir] Paradoks Diyarı/Ruhu

Büyücü paradoks tarafından cezalandırılmak üzere herhangi bir paradoks diyarına sürüklenebilir.Birçok büyücü bunu geçici bir cehennemde bulunmak olarak betimler. Büyücüye musallat olan paradoks kişiyi dünya üzerinde de cezalandırabilir.Örneğin kendini beğenmişlik nedeniyle büyü yaparken paradoks biriktirmiş büyücüye musallat olan ruh, kişinin kılığında onu sosyal çevresinde küçük düşürecek hareketlerde bulunabilir.

[değiştir] Paradoksun Etkileri(Büyücü: Uyanış sistemi için)

Paradokslar,büyücünün gücüne göre değişen etkilere sahiptir. Büyücü hangi paradoks maruz kalacağımı bellemek için gnosisiyle doğru orantılı olarak atan sayıda zar atar. Zarlarda gelen başarı sayısı, paradoksu belirler. Hiç başarı atılmadıysa,paradokstan kurtulunur. Aynı zamanda, atılan zar sayısına gnosis dışında etki edenşartlar vardır. Örneğin bir Uyuyan, büyücünün büyüsüne şahit olursa atılan zar sayıdına iki eklenir. Aynı zamanda, aynı sahne içinde ve aynı büyücü tarafından yapılmış her paradoks atışı bir sonraki paradoks atışına bir zar daha ekler.Örtülü büyüler, olası oldukları sürece paradoks sebebi olamaz.

Hafifletme: Paradoks zarı yuvarlanmadan önce, büyücü paradoksu hafifletmek isteyebilir. Büyücü harcadığı her mana başına, paradoks için atılan zar sayısından bir çıkarır.

[değiştir] Karışıklık

Büyü, büyücünün kontrolünden çıkar ve rastgele bir hedefe etki eder. Etkilenen hedefin türü değişmez. Örneğin büyücünün büyüsü yaşayanları etkileyecektiyse, sadece yaşayanlara etki eder. Ayrıca, bilgelik zarı yuvarlanır:

Dramatik Başarısızlık: Büyünün etkisi tersine döner. Bir kutsama lanete, bir görme büyüsü körleştirmeye dönebilir.

Başarısızlık: Aynı yukarıdaki gibi, büyünün etkisi tersine döner.

Başarı: Büyünün etkisi aynı kalır.

Harici Başarı: Büyünün etkisi değişmez ve büyücü büyüyü yok etmek için yapacağı her denemeye +2 zar ekler.

[değiştir] Tırmarhane

Büyücüde bir dengesizlik gelişir. Oyuncu ve oyun yöneticisi birlikte hangi dengesizliğin durumu yansıttığına karar verir. Eğer büyücünün büyüye sebep olan arcanumdaki nokta sayısı 4 ya da 5 ise, büyücü ağır bir dengesizlik geçirir. Bu dengesizlikler depresyon, fobi, şüphe, çift kişilik ya da şizofreni gibi değişik etkiler olabilir.

[değiştir] Aykırılık

Büyücünün yoluna göre, gerçeklik tamamen yok olur ve imkansız şeyler ortaya çıkar. Örneğin Mastigos yolunda yürüyen bir büyücünün paradoksu, nesenelerin tepetaklak durmasına yol açabilir. Bu etkiler tamamen değişkendir ve oyun yöneticisi bunları belirler.

[değiştir] Damgalama

Büyücünün vücudu, onun yanlış büyü kullanımından etkilenir. Paradoks sebebi büydeki arcanuma göre etkiler değişir:

• 1 nokta- Acayip Nimbus: Büyücünün nimbusu, günahı tarafından değişime uğrar.
• 2 nokta- Cadının Damgası: Uyuyanlara görülebilen garip kusurlar ortaya çıkar. Büyücünün bedeni sıcaklık ya da soğukluk yayabilir, gözleri garip bir şekilde parlayabilir. Bunlar yine günaha bağlıdır.
• 3 nokta- Şekilsizlik: büyücünün günahına göre vücudunda metalik parıltılar çıkabilir, sesi korkutucu şekilde değişebilir.
• 4 nokta- Yaratıksal Nitelik: Büyücünün peçeleri, kuyruğu, tüy ya da pulları çıkabilir.
• 5 nokta- İnsandışı Nitelik: Büyücünün vücudunda bir insana değil, iblisimsi uzuv ya da doüaüstü olduğu belli olan uzuvlar oluşur. Çatallı kuyruk, etrafında uçan sinek dumanı, etrafındak bitkileri öldüren bir zehir büyücünün vücudundan çıkabilir.

[değiştir] Görünme

Büyücüye Abyss'ten bir var oluş musallat olur. Amaçları büyücünün gücüne göre değişse de, hiçbiri güvenilir değildir.

[değiştir] Tarihi

[değiştir] Karanlık Çağlar

Karanlık çağlarda Paradoks yok denecek kadar etkisizdir.Yalnızca çok usta büyücüler yavaş yavaş kendini hissettiren paradoksun gelecek için tehdit olabileceğinden haberdardır.

[değiştir] Rönesans

Rönesans ile beraber gerçeklik yerleşmeye başlamış paradoks açık seçik gözlenebilir olmuştur.Dünya gerçekliğinin katılaştığı ancak hala sabitlenmediği bu dönemde paradoks olumlu etkiler de yaratabilir.

[değiştir] Günümüz

Özellikle sanayi devriminden sonra paradoks her büyücü için mutlak hale gelmiştir.Bilgi devriminin dünyayı sarması ile alternetif gerçekliği kabul eden hemen hemen hiçbir toplum kalmadığından paradoks kaçınılmazdır.

[değiştir] Önemli Notlar

[değiştir] Tremere'nin Saf Değiştirmesi

Birinci binyılın sonunda Hermetik büyücülerin Tremere evi paradigmanın değiştiğini, ölümsüzlük iksirlerinin işe yaramadığını fark ederek kendilerini vampire dönüştürürler.Çeşitli White Wolf yayınlarında bu hareketlerindeki asıl motivasyonun ölümsüzlük isteği olmadığı, hermetik liderlerinden Goratrix'in Özdeki dalgalanmayı sezerek paradoksun gelişini farketmesinin ardından paradoksdan ekilenmeden büyü yapmayı arzulaması olduğu iddia edilir.

[değiştir] Taftani'nin Yokoluşu

Dokuz Mistik Geleneğin kurulu oluşurken İslamiyet öncesi Arap dinlerine inanan Taftaniler gizleyerek büyü yapılmasına karşı olduklarından kurula katılmamışlardır.Paradoksu hiçe sayarak büyülerini gizlemeye çalışmamış, pekçoğu bu nedenle yokolmuştur.Paradoks sonucunda deliren, ölen ya da yokolan üyelerini şehit kabul ederler.Günümüzde Taftani yolu kaybolmaya yüz tutmuştur.

[değiştir] Teknokratik Paradigmanın Etkisi

Dokuzlar kurulundaki pek çok büyücü paradoksa neden olan durağan modern paradigmadan Teknokrasiyi sorumlu tutar.Bu görüş kısmen doğru olsa da modern paradigmanın bile kabul edemeyeceği kadar ileri teknoloji kullanan Teknokrasi araç ve yöntemleri de paradoksa mahkumdur.

[değiştir] Örnek Oyun

White Wolf firması tarafından yayınlamış hazır senaryolardan biri olan "Tale Recursion" paradoks diyarında hapis kalmış bir büyücüyü çıkarma çabasını konu alır.